Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Katma değer vergisinde tevkifat uygulamaları

’DE TEVKİFAT UYGULAMALARI
’de sorumluluk müessesesi, tam ve kısmi sorumluluk olmak üzere ikiye ayrılmaktadır. Tam sorumluluk uygulamasında, sorumluluk gerektiren işleme ait ’nin tamamı, kısmi sorumluluk uygulamasında ise verginin belirli bir kısmı vergi sorumlusu tarafından beyan edilmektedir.
Kanunu’nun 9.Maddesiyle Maliye Bakanlığı’na verilen yetki çerçevesinde düzenlenen 10.01.1996 tarih ve 22519 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 51Seri No’lu Genel Tebliği ile hurda metal alımlarında ve fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işlerinde 10.01.1996 tarihinden geçerli olmak üzere tevkifatı ve sorumluluk uygulaması başlatılmış ve daha sonra yayınlanan genel tebliğler ile kapsamı oldukça genişletilmiştir.
Bu çalışmada tevkifat konusunu son durumu ile ele alıp gerekli görülen yerlerde detaylı açıklamalara da yer vererek toparlamaya çalışacağız.

TAM TEVKİFAT UYGULANAN İŞLEMLER
1- YURT DIŞINDAN SAĞLANAN HİZMETLERDE SORUMLULUK UYGULAMASI:
İkametgahı veya kanuni merkezi ve iş merkezi Türkiye’de bulunmayanların, Türkiye’de yaptıkları ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesindeki teslim ve hizmetleri, Kanunu’nun 1/1. Maddesi gereğince ’ye tabi bulunmaktadır. Bu kişi ve kuruluşların Türkiye’de vergi mükellefiyetleri bulunmadığından, bu teslim ve hizmetlere ait ’nin, Kanunu’nun 9/1.Maddesi gereği hizmetten yararlanan yurt içinde yerleşik kişi ve kuruluşlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilerek vergi dairesine ödenmesi gerekmektedir.
Türkiye’de yerleşik kişi ve kuruluşların ihtiyaç duydukları hizmeleri doğrudan yurt dışından sağlamaları işleminde ise, bu kişi ve kuruluşlar, yurt dışından sağladıkları hizmetlerden Türkiye’de yararlandıklarından, bu hizmetler Kanunun 1 ve 6/b Maddeleri gereğince KDV’ye tabi olacaktır. Söz konusu hizmete ait bedel üzerinden hesaplanacak KDV’nin, hizmetten Türkiye’de yararlanan kişi ve kuruluşlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenecektir. (Ayrıca bkz. KDV Genel Teliği 15/C)

2- KİRALAMA İŞLEMLERİNDE SORUMLULUK UYGULAMASI:
Bilindiği gibi GVK’nun 70.Maddesinde sayılan mal ve hakların kiralanması işlemleri ticari, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılmasa dahi KDV Kanunu’nun 1/3-f Maddesine göre KDV’ye tabidir. İktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemleri ise anılan Kanun’un 17/4-d Maddesine göre KDV’den istisna edilmiştir. Buna göre örneğin, bir gerçek kişinin herhangi bir iktisadi işletmenin aktifine kayıtlı olmayan dairesini kiraya vermesi KDV’ye tabi olmadığı halde, binek otomobilini bir “rent a car” (oto kiralama) firmasına veya başka birisine kiralaması karşılığında elde ettiği kira geliri KDV’ye tabi bulunmaktadır.
Kiralama işlemlerinde ;
* Kiraya verenin gerçek usulde KDV mükellefiyetinin bulunmaması,
* Kiracının gerçek usulde KDV mükellefi olması,
Şartlarının birlikte var olması halinde kiracı tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir.
Kiraya verenlerin başka faaliyetleri nedeniyle gerçek usulde KDV mükellefi olmaları halinde sorumluluk uygulaması sözkonusu olmayacak, kiraya verenler, kiralama faaliyetleri ile ilgili KDV’yi diğer faaliyetleri ile birlikte genel esaslara göre beyan edeceklerdir. (Ayrıca bkz. KDV Genel Teliği 30 F/1)

3- REKLAM VERME İŞLEMLERİNDE SORUMLULUK UYGULAMASI:
Uygulamada gerçek usulde KDV mükellefi olan bazı işletmelerin, profesyonel veya amatör spor kulüplerine oyuncularının formalarında gösterilmek, şahıslara veya kuruluşlara ait bina, arsa, arazi gibi yerlerde duvarlara yazılmak, pano olarak yerleştirilmek, dergi, kitap gibi yazılı eserlerde yayınlanmak ve benzeri şekillerde reklam verdikleri bilinmektedir.
Reklam verme işlemlerinde ;
* Reklamı alanların gerçek usulde KDV mükellefi olmamaları,
* Reklamı verenlerin gerçek usulde KDV mükellefi olmaları,
Halinde, reklamı verenler tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir. (Ayrıca bkz. KDV Genel Teliği 30 F/2)

4- BİNALARIN DIŞ CEPHE YÜZEYLERİNİN REKLAM PANOSU OLARAK KİRAYA VERİLMESİ HALİNDE SORUMLULUK UYGULAMASI:
a- Ticari Bir İşletmeye Dahil Olmayan Binalar;
Ticari bir işletmeye dahil olmayan binaların dış cephelerinin reklam panosu olarak gerçek veya tüzel kişilere kullandırılması işlemi GVK’nun 70.Maddesine göre GMSİ’dır. Binanın dış yüzeyleri de kat maliklerine aittir.
GVK’nun 94/5-a Maddesine göre, binaların dış yüzeylerini reklam panosu olarak kullanan gerçek usulde vergiye tabi kişi veya kuruluşların, binanın kat maliklerine yapacakları ödemeler üzerinden % 22 oranında gelir vergisi tevkif etmeleri gerekmektedir.
Ayrıca yukarıda da belirtildiği gibi 30 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin F/2 bölümüne göre binaların ticari bir işletmeye dahil olup olmadığına bakılmaksızın KDV, reklam verenler tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir.
b- Ticari Bir İşletmeye Dahil Olan Binalar;
GVK’nun 70/8. Maddesine göre, kiralamaya konu binanın ticari bir işletmeye dahil olduğu durumlarda, elde edilen kira bedeli GMSİ değil, Ticari Kazançtır.
Bu durumda bina sahibi işletmenin, binanın dış cephesini reklam panosu olarak kullanan kişi veya kuruluşa fatura düzenlemesi ve KDV uygulaması gerekir. Gelir Vergisi Stopajı yapılmaz. Sorumlu sıfatıyla KDV beyanı söz konusu olmaz.

5- TELİF HAKLARINDA (FAALİYETLERİNDE) SORUMLULUK UYGULAMASI
GVK’nun 18.Maddesi kapsamındaki teslim ve hizmetleri münhasıran aynı Kanunun 94.Maddesinde sayılan kişi ve kuruluşlara yapanların KDV’si, bu kişi ve kuruluşlarca sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir. 18.Madde kapsamına giren faaliyetleri mutad ve sürekli olarak sürdüren ve gerçek usulde KDV mükellefi olanların KDV’leri ise kendileri tarafından beyan edilerek ödenecektir. (Ayrıca bkz. GVKGT 224/5)

KISMİ TEVKİFAT UYGULANAN İŞLEMLER
1- FASON OLARAK YAPTIRILAN TEKSTİL VE KONFEKSİYON İŞLERİNDE SORUMLULUK UYGULAMASI:
Maliye Bakanlığı, 51 Seri No’lu Genel Tebliği ile Kanunu’nun 9/1.Maddesinin verdiği yetkiye istinaden tekstil ve konfeksiyon sektöründeki fason işleri KDV tevkifatı kapsamına almıştır.
Fason olarak yaptırılan tekstil ve konfeksiyon işlerinde, fason hizmet bedeli üzerinden hesaplanan KDV’nin 2/3’ü, fason iş yaptıranlar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmek üzere tevkifata tabi tutulacak, 1/3’ü ise fason iş yapana ödenecektir.
Fason imalatın şartı, imal edilecek mal ile ilgili ana hammadde başta olmak üzere hammaddelerin fason iş yaptıranlarca temin edilmesidir. (uygulama için bkz. KDVKGT 51-72-93-95)

2- İSTİSNADAN VAZGEÇEN MÜKELLEFLERCE YAPILAN METAL, PLASTİK, KAUÇUK, KAĞIT, CAM HURDA VE ATIK (HURDA METALDEN ELDE EDİLEN KÜLÇELER DAHİL) TESLİMLERİNDE SORUMLULUK UYGULAMASI:
NOT: Bu bölüm özellikle 95-96 ve 104 Seri No’lu KDVGT atfı sebebiyle yoğun kullanıma başlanacağından detaylı olarak açıklanmıştır.
a- Genel Açıklamalar
Hurda metal alımlarında KDV tevkifat uygulaması 51-53-58-81-85-86-87 ve 89 Seri No’lu KDV Genel Tebliğlerinde düzenlenmiştir.
Ancak; Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 17/4-g maddesinde 5035 ve 5228 Sayılı Kanunlarla yapılan değişikliklerle metal, plastik, lastik, kauçuk, kağıt, cam hurda ve atık teslimleri KDV’den istisna edilmiştir.
Dolayısıyla, 01.01.2004 tarihinden itibaren (lastik ve kauçuk hurda ve atıklarında 01.08.2004 tarihinden itibaren) yapılacak söz konusu hurda ve atık teslimleri KDV’den istisna olduğundan, bu teslimler nedeniyle KDV hesaplanmayacak ve KDV tevkifatı yapılmayacaktır.
Ancak, aynı Kanunun 18.Maddesine göre istisnadan vazgeçilmesi de mümkün bulunmaktadır. Bu şekilde istisnadan vazgeçen mükelleflere ait işlemler üzerinden hesaplanan KDV daha önce yayınlanan yukarıda belirttiğimiz KDV Genel Tebliğlerindeki düzenlemelere göre KDV tevkifatına tabi tutulacaktır. (Ayrıca bkz. KDV Genel Teliği 91/F, 97/3)
KDVK’nun 17/1.maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlar (tarımsal amaçlı kooperatifler hariç), sermayelerinin % 51 veya daha fazlası kamuya ait işletmeler ve özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar tarafından yapılan hurda teslimleri KDV tevkifatı dışında bırakılmıştır. (Ayrıca bkz. KDV Genel Teliği 86/B.1, 89/A-2)
 85 Seri No’lu KDV Genel Tebliği B.1 Bölümüne göre KDV Tevkifat oranı
% 90’dır.
b- Tevkifat Uygulamasında Vergi Mükellefiyeti
* Basit usulde mükellef olan alıcı ve satıcılar arasındaki alım-satım işlemlerinde tevkifat uygulaması yoktur.
* Basit usulde mükellef ile gerçek usuldeki mükellef arasındaki alım-satım işlemlerinde de tevkifat uygulaması yoktur.
* Tevkifat ancak gerçek usuldeki mükellefler arasında yapılan alım satımlarda söz konusu olur ve vergi tevkifatı, hurda metalin gerçek usule tabi mükellefler arasında her el değiştirilişinde uygulanır.
c- Bütün Yönleriyle Örnek Uygulama
KDVK’nun 18.Maddesine göre istisnadan vazgeçen ve gerçek usulde vergilendirilen (A) toptan hurda demir ticareti ile iştigal etmektedir. Yine gerçek usulde vergilendirilen ve perakende hurda demir ticareti yapan (B)’ye (A), Haziren 2007 tarihinde 1.000,00 YTL’lık hurda demir satışı yapmıştır.
 ca- Satıcının Fatura Tanzimi
 Hurda Demir 500 Kg x 2,00 YTL = 1.000,00 YTL
 Hesaplanan KDV % 18 (+) 180,00 YTL
 Toplam 1.180,00 YTL
 KDV Tevkifatı (180 x 9/10) (-) 162,00 YTL
 Tahsil Edilecek Tutar 1.018,00 YTL
 cb- Satıcının Muhasebe Kaydı
 ________________________Haziran 2007 ______________________
 100- KASA 1.018,00
  600- YURT İÇİ SATIŞ 1.000,00
  391- HES.KDV (180-162) 18,00
 ____________________________ / ______________________
 cc- Satıcının 1 No’lu KDV Beyanı
 Tablo 2:
 14- Teslim ve Hizmet Bedeli 1000,00 YTL, KDV Oranı %18, Tevkifat Oranı 9/10
 15*- 18,00 YTL (*buradaki mantık KDV’nin 9/10’unun tevkif edildiği 1/10’unun beyan edildiğidir)
 Tablo 9:
 70-80 Teslim ve Hizmet Bedeli 1000,00 YTL,
 71-81 İadeye Konu Olan KDV 162,00 YTL, ve 82.satır
 Sonra Tablo 3 ve 4 Doldurulacaktır.
 Satıcının yapması gereken işlemler şimdilik biter.
 Ancak; Alıcı faturada tevkif edilen 162,00 YTL’lık KDV’yi 24 Temmuz 2007 tarihinde beyan edip 26 Temmuz 2007 tarihinde de ödeyerek, tahakkuk fişi ile verginin ödendiğine dair vergi dairesi alındılarının kaşeli ve imzalı fotokopilerini, beyannamenin verildiği tarihi izleyen ayın ilk 10 günü içinde (örneğimize göre 10 Ağustosa kadar) satıcıya intikal ettirecektir.
 Satıcı bu tarihe kadar belgelerin gelmemesi halinde durumu aynı ayın 20.gününe kadar (örneğimize göre 20 Ağustos) alıcının vergi dairesine bildirecektir.
 Şayet alıcı tahakkuk eden vergi için mahsup talebinde bulunmuşsa tahakkuk fişi ile birlikte satıcıya aşağıdaki yazıyı gönderecektir.
 “…..Tarih ve …..sayılı fatura ile tarafımıza yapmış olduğunuz teslim ve /veya hizmete ait…..tutarındaki katma değer vergisi tevkifatı, beyanımız üzerine…..vergi dairesince…..tarih ve …..sayılı tahakkuk fişi ile tahakkuk ettirilmiş ve aynı vergi dairesine tahakkuk eden vergi için …..tarihli dilekçe ile mahsup talebinde bulunulmuştur”.
Adres: Tarih…../…../…..
Alıcı Firma 1- Kaşe
  2- İşletme yetkilisi imza isim ve unvan kaşesi
 cd- Alıcının Muhasebe Kaydı

______________________________ Haziran 2007 _______________________________
153- TİCARİ MALLAR (*) 1.000,00
153 01- Hurda Demir
191- İNDİRİLECEK KDV 180,00
  100- KASA 1.018,00
  360- ÖD.VERGİ VE FON. 162,00
  360 01- Sorumlu Sıfatı İle Öd.KDV
 (*) Herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile işletmeye alınan mallar ve benzeri kalemler bu hesapta yer alır. Satın alınan ticari mallar maliyet bedeli ile bu hesaba borç, satılması veya herhangi bir nedenle ambardan çekilmesinde ise maliyet bedeli ile alacak kaydedilir. Üretim sırasında meydana gelen yan ürünler, artıklar (satılabilir fireler, ıskarta ve deşe’ler) defolu mallar v.b. ile hurdaya ayrılan stoklar elde edildiğinde maliyet bedeli ile
157-Diğer Stoklar Hesabı’na borç, satıldığında, devredildiğinde veya kullanıldığında ise alacak kaydedilir.
__________________________________ / ___________________________________
 ce- Alıcının 1 ve 2 No’lu KDV Beyanları
 Alıcının yevmiye kaydından da anlaşılacağı üzere alıcı, 1000,00 x % 18 = 180,00 YTL’lık KDV’nin tamamını 1 No’lu KDV beyannamesinin 33.satırına yazarak indirecektir. Buna mukabil 360 Hesaba kaydettiği ve satıcıya ödemediği tevkif edilen 9/10 KDV’yi ise 2 No’lu KDV beyannamesi ile beyan ederek ödeyecektir.
 2 No’lu KDV Beyanı
 Diğer vergilerde olduğu gibi KDV’de de mükellef beyanı esastır. Ancak, KDVK’nun 9.Maddesinde belirtilen bazı özel durumlarda mükelleflerin vergilerinin beyan edilmesinden işleme taraf olanlar sorumlu tutulabilmektedirler. KDVK’nun 9/1.Maddesine göre Maliye Bakanlığı;
 * Mükellefin Türkiye içinde ikametgahının, işyerinin, kanuni merkezi ve iş merkezinin bulunmaması,
 * Gerekli görülen diğer hallerde,
 Vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilmektedir. Bakanlık, vergi sorumluları için 2 No’lu KDV beyannamesini düzenlemiştir. 2 No’lu KDV beyannamesi, her vergilendirme döneminde verilmez. Sadece sorumluluk gerektiren işlemlerin bulunduğu dönemlerde verilir. Sorumluluk gerektiren her bir işlem için ayrı ayrı 2 No’lu KDV beyannamesi verilir.
 Verilen örneğe göre
 9.satır matrah 1000,00 ,Oran 9/10 yazılacak, elektronik ortamda 10.satıra 1000,00 YTL’nin % 18 KDV’sinin 9/10’u yani 162,00 YTL otomatik olarak kaydedilecektir. 162,00 YTL 19 ve21.satırlara da yazılacaktır.
 Beyannamenin II.Tablo’sunda KDV kesintisi yapan mükelleflere ait sicil bilgileri ile tevkifata esas tutar yer almaktadır. Bu bölümde 20 satır bulunmaktadır. Vergi kesintisi yapılan kişi sayısının 20’den fazla olması halinde bu satırlar “Ekli Listedir” şeklinde dolurulacak, satıcıların bildirimi için ayrı bir liste tanzim edilecektir. Bu listede, her bir satıcıya ait sicil bilgilerine ayrı ayrı yer verilecek ve “listelerde yer alan bilgilerin doğruluğunu taahhüt ve herhangi bir yanlışlık olduğunun tespiti halinde uygulanacak müeyyideleri kabul ederim” şerhi konularak sadece işletme yetkilileri tarafından isim ve unvan kaşeleri kullanılarak düzenleme tarihi de yazılarak imzalanmak suretiyle 2 No’lu beyannameye eklenecektir.
 Birden fazla kişi veya kuruluşlardan hurda metal alıp bu şekilde beyan eden alıcılar ödedikleri vergilerden, her bir mükellefe ait kısmı;
 …..tarih ve …..sayılı fatura ile tarafımıza yapmış olduğunuz teslim ve/veya hizmete ait…..tutarındaki katma değer vergisi tevkifatı, beyanımız üzerine …..vergi dairesince…..tarih ve …..sayılı tahakkuk fişi ile tahakkuk etirilmiş ve aynı vergi dairesine…..tarih ve …..sayılı makbuzla ödenmiştir.
 Şeklinde bir yazı ile satıcılara bildireceklerdir. Bu yazının işletme yetkilileri tarafından aynı şekilde imzalanması gerekmektedir.
 Şayet alıcı tahakkuk eden vergi için mahsup talebinde bulunmuş ise tahakkuk fişi ile birlikte satıcılara aşağıdaki yazıyı göndereceklerdir
 “…..Tarih ve …..sayılı fatura ile tarafımıza yapmış olduğunuz teslim ve /veya hizmete ait…..tutarındaki katma değer vergisi tevkifatı, beyanımız üzerine…..vergi dairesince…..tarih ve …..sayılı tahakkuk fişi ile tahakkuk ettirilmiş ve aynı vergi dairesine tahakkuk eden vergi için …..tarihli dilekçe ile mahsup talebinde bulunulmuştur”.
Adres: Tarih…../…../…..
Alıcı Firma
1- Kaşe
2- İşletme yetkilisi imza isim ve unvan kaşesi
Sorumlulara ait 2 No’lu KDV beyanı ile beyan edilen tutarlar, aynı döneme ait 1 No’lu KDV beyanında indirim konusu yapılacaktır.
İndirim için, tevkifat tutarının beyan edildiği 2 No’lu KDV beyannamesinin vergi dairesine verilmesi yeterlidir. Beyan edilen tutarın vergi idaresine ödenmemesi indirimi engellemez. Ancak, ödemenin yasal süresi içinde yapılmaması halinde gecikme zammı hesaplanır. 2 No’lu KDV beyannamesi ile beyan edilen tevkifat tutarının ödenmeyip, 1 No’lu KDV beyannamesinde de indirim konusu yapılmaması, gecikme zammını engellemez. Aynı şekilde, 2 No’lu KDV beyannamesi verilmez ve 1 No’lu KDV beyannamesinde de indirilmez ise bu seferde gecikme faizi ile birlikte idare tarafından tahsili yoluna gidilir.

3- HURDADAN ELDE EDİLENLER DIŞINDAKİ BAKIR, ALÜMİNYUM VE ÇİNKO KÜLÇELERİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI:
Hurda metallerden elde edilenler dışındaki bakır, çinko ve alüminyum külçelerinin tesliminde % 90 oranında tevkifat uygulanarak alıcılar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir.
KDVK’nun 17/1.maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlar (tarımsal amaçlı kooperatifler hariç), sermayelerinin % 51 veya daha fazlası kamuya ait işletmeler ve özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar ile bu ürünlerin ilk üretici veya ithalatçılarının bu kapsamdaki teslimlerinde tevkifat uygulanmayacaktır.
Tevkifat uygulaması ve bu uygulamadan doğan iade alacaklarının nakden veya mahsuben iadesi ; hurda metal ile ilgili KDV tevkifatı uygulamasının düzenlendiği 51-53-58-81-85-86-87 ve 89 Seri No’lu KDV Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalara göre yapılacaktır. (Ayrıca bkz. KDV Genel Teliği 95/7, 104/2.2)
Uygulama için bkz. III/2. hurda metal ile ilgili bütün yönleriyle örnek uygulama yapılmıştır.
Faturada gösterilen işlem bedelinin hesaplanan KDV ile birlikte, VUK’nun 232.Maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sınırının altında (2007 yılı için 560,00 YTl’dir) olması halinde tevkifat uygulanmayabilecektir. Ancak, aynı satıcıdan yapılan ve fatura düzenleme sınırını aşan alımların, tevkifat zorunluluğundan kaçınmak amacıyla, birden fazla fatura düzenlenmek suretiyle parçalara bölünmemesi gerekmektedir (KDV Genel Tebliği 97/1.2)

4- BAKIR, ALÜMİNYUM VE ÇİNKO ÜRÜNLERİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI:
Bakır ve alaşımlarından, çinko ve alaşımlarından, alüminyum ve alaşımlarından mamul; anot, katot, her çeşit takoz (biyet), slab, platina, kütük, granül, filmaşin, levha, boru, prinç çubuk, lama, her türlü tel ve benzerlerinin tesliminde % 90 oranında tevkifat uygulanarak alıcılar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir.
KDVK’nun 17/1.maddesinde sayılan kurum ve kuruluşlar (tarımsal amaçlı kooperatifler hariç), sermayelerinin % 51 veya daha fazlası kamuya ait işletmeler ve özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar ile bu ürünlerin ilk üreticileri bu kapsamdaki teslimlerinde tevkifat uygulanmayacaktır. İthalatçıların yurt içi teslimlerinde tevkifat uygulanacaktır
Tevkifat uygulaması ve bu uygulamadan doğan iade alacaklarının nakden veya mahsuben iadesi ; hurda metal ile ilgili KDV tevkifatı uygulamasının düzenlendiği 51-53-58-81-85-86-87 ve 89 Seri No’lu KDV Genel Tebliğlerinde yapılan açıklamalara göre yapılacaktır. (Ayrıca bkz. KDV Genel Teliği 96/5.3, 97/1.1, 104/2.1)
Uygulama için bkz. III/2. hurda metal ile ilgili bütün yönleriyle örnek uygulama yapılmıştır.
Faturada gösterilen işlem bedelinin hesaplanan KDV ile birlikte, VUK’nun 232.Maddesine göre belirlenen fatura düzenleme sınırının altında (2007 yılı için 560,00 YTl’dir) olması halinde tevkifat uygulanmayabilecektir. Ancak, aynı satıcıdan yapılan ve fatura düzenleme sınırını aşan alımların, tevkifat zorunluluğundan kaçınmak amacıyla, birden fazla fatura düzenlenmek suretiyle parçalara bölünmemesi gerekmektedir (KDV Genel Tebliği 97/1.2)

5- KABLO TESLİMLERİNDE TEVKİFAT UYGULAMASI:
96 Seri No’lu KDV Genel Tebliğinin 5.3 bölümüne göre bakırdan mamul tellerin teslimi tevkifat kapsamına alınmıştır. Ancak, bakır telin plastik, cam, kağıt, emaye, vernik ve benzeri izolasyon malzemeleri ile kaplanması suretiyle elde edilen “izoleli iletken” teslimleri bu kapsamda mütalaa edilemeyeceğinden tevkifata tabu tutulmayacaktır. (KDV Genel Tebliği 97/1.3)

6- AKARYAKIT TESLİMLERİNDE SORUMLULUK UYGULAMASI:
İthalatçılar, rafineriler, akaryakıt dağıtım firmaları ve akaryakıt bayileri dışında kalan satıcılar tarafından yapılan akaryakıt ürünü teslimlerinde, teslim bedelleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin % 90’ını alıcılar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilip ödenecektir.
Söz konusu tevkifat uygulaması KDV ödenmeksizin yurda getirilen (örneğin ıraktan) petrol ürünlerinin gerçek usule tabi KDV mükellefleri ile kamu kurum ve kuruluşlarına yapılan satışlar için geçerli olduğundan, ithalinde KDV ödenmiş olan veya akaryakıt bayilerinden KDV’si ödenerek satın alınan akaryakıt ürünlerinin tesliminde tevkifat uygulanmayacak, hesaplanan KDV’nin tamamı genel esaslara göre beyan edilip ödenecektir.
(KDV Genel Tebliği 68, 85/B.2.)

7- SINIR TİCARETİ YOLUYLA İTHAL EDİLEN MALLARIN SATIŞINDA SORUMLULUK UYGULAMASI:
KDVK’nun 1/2 Maddesi uyarınca, sınır ticareti yoluyla mal ithali KDV’ye tabi bulunmaktadır. Bu suretle ithal edilen malların yurt içinde tesliminde de Kanunun 1/1 Maddesi kapsamında vergi uygulanacağı tabiidir.
Türkiye’de ikametgahı, işyeri, kanuni merkezi veya iş merkezi bulunmayanlar tarafından ithal edilen malların yurt içinde tesliminden doğan KDV, Kanunun 9.Maddesi gereğince alıcılar tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilmektedir.
Ancak bu durumda ise, ithalde ödenen KDV’nin indirim konusu yapılamaması söz konusu olmaktadır. Bu nedenle;
Türkiye’de ikametgahı, işyeri, kanuni merkezi veya iş merkezi bulunmayanlar tarafından sınır ticareti yoluyla ithal edilen malların yurt içinde tesliminde, bu mallar için gümrükte vergi ödendiğinin belgelendirilmesi ve alıcıların gider pusulası düzenlemesi koşuluyla sorumlu sıfatıyla KDV beyan edilmemesi uygun görülmüştür.
(KDV Genel Tebliği 83/5)

8- 91 SERİ NO’LU KDV GENEL TEBLİĞİ’NDE BELİRTİLEN BAZI KURUM VE İŞLETMELERİN HİZMET ALIMLARINDA KDV TEVKİFATI VE SORUMLULUK UYGULAMASI:
a- Genel Açıklamalar
Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 9.Maddesinde gerekli görülen hallerde vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutma konusunda Maliye Bakanlığı’na yetki verilmiştir. Maliye Bakanlığı 21.10.2003 tarih ve 25266 Sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 89 Seri No’lu KDVGT ile bazı kurum ve kuruluşlara satın alacakları hizmetler ile ilgili değişen oranlarda KDV tevkifatı ve sorumluluk uygulaması getirmiştir. Daha sonra 91-93-95-99 ve 104 Seri No’lu KDVGT’leri ile hem sorumlu tayin edilen ve tevkifat yapacak olan kurum ve kuruluşlarda hem de tevkifata tabi tutulacak hizmetler ile tevkifat oranlarında önemli ölçüde değişiklikler yapılmıştır. Tabiatiyle ayrıntılar için belirtilen tebliğlere bakmak gerekmektedir.
b- Sorumlu Tayin Edilen ve Tevkifat Yapacak Kuruluşlar
 * Genel Bütçeye Dahil Daireler
 * Katma Bütçeli İdareler
 * İl Özel İdareleri
 * Belediyeler
 * Belediyelerin Teşkil Ettikleri Birlikler
 * Döner Sermayeli Kuruluşlar
 * Kanunla Kurulan Kamu Kurum ve Kuruluşları
 * Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları
 * Üniversiteler (vakıf üniversiteleri hariç)
 * Kanunla Kurulan Veya Tüzel Kişiliği Haiz Emekli ve Yardım Sandıkları
 * Bankalar
 * Özel Finans Kurumları
 * Kamu İktisadi Teşebbüsleri (kamu iktisadi kuruluşları, iktisadi devlet teşekkülleri)
 * Özelleştirme Kapsamındaki Kuruluşlar
 * Organize Sanayi Bölgeleri
 * Menkul Kıymetler, Vadeli İşlem Borsaları Dahil Bütün Borsalar
 * Hisse Senetleri İstanbul Menkul Kıymetler Borsasına Kote Edilmiş Şirketler (bunlar yalnızca “yapım işleri”, “temizlik, çevre ve bahçe bakım hizmetleri”, “özel güvenlik hizmetleri” ile “yemek servis hizmetleri” ne ait katma değer vergisini tevkifata tabi tutacaklardır.)”
 * Yarıdan Fazla Hissesi Doğrudan Yukarıda Sayılan Kurum ve Kuruluşlara Ait Olan (tek başına ya da birlikte) Kurum, Kuruluş ve İşletmeler
 * Yapı Denetim Hizmeti Alan Tüm KDV Mükellefleri
 * Özel Güvenlik Hizmeti Alan Tüm KDV Mükellefleri
c- Tevkifat Uygulanacak İşlemler ve Tevkifat Oranları
Yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların birbirlerine karşı ifa ettikleri hariç olmak üzere aşağıda belirtilen hizmet alımlarında KDV tevkifatı yapmaları zorunludur.
 * Yapım İşleri İle Bu İşlere İlişkin Mühendislik-Mimarlık ve
Etüt-Proje Hizmetleri 1/6
 * Makine, Teçhizat, Demirbaş ve Taşıtlara Ait Tadil, Bakım ve
Onarım Hizmetleri 1/3
 * Yemek Servisi 1/2
 * Bahçe ve Çevre Bakım 1/2
 * Özel Güvenlik 4/5
 * Danışmanlık ve Denetim Hizmetleri 1/2
 (gözetim hizmetleri ve yapı denetim hizmetleri dahil)
 * Temizlik Hizmetleri 2/3
Tevkifat kapsamına giren bu işlemlerin tamamı “Hizmet” mahiyetindedir. Bu nedenle yukarıda sayılan kurum ve kuruluşların her türlü mal alımlarında tevkifat uygulanmayacaktır. Ancak, hizmetin ifa edilebilmesi için kullanılacak (hizmeti ifa edenlere ait olan) mal, madde ve malzemeler hizmet bedelinden düşülmeyecek ve tevkifat mal, madde ve malzemeler de dahil olmak üzere toplam hizmet bedeli üzerinden (malzeme + işçilik gibi) hesaplanacaktır. Fakat, adı geçen kurumlar malzemeyi satın alıp işçiliği ihale etmişlerse veya ihalesiz vermişlerse o zaman sadece işçilik tevkifata tabi tutulacaktır.
ÖRNEK:
Bir banka şubesi bahçe duvarının inşası işini malzeme kendisine, işçilik müteahhide ait olmak üzere 4.000,00 YTL’ye ihale etmiştir. Banka kum, demir, çimento, tuğla, briket vb. malzemeyi piyasadan 6.000,00 YTL’ye temin etmiştir. Banka şubesi malzemelerin alımı sırasında tevkifat uygulamayacak, müteahhidin yapacağı 4.000,00 YTL’lik hizmet (işçilik) ise tevkifata tabi olacaktır.
Buna mukabil; banka, bahçe duvarını malzemeler de müteahhide ait olmak üzere 10.000,00 YTL’ye ihale etseydi, müteahhidin faturasında malzeme ve işçilik tutarları 6.000,00 ve 4.000,00 YTL olarak ayrı ayrı gösterilse bile 10.000,00 YTL’lik toplam bedel üzerinden yapım işleri için geçerli olan 1/6 oranında tevkifat uygulanacaktır.
d- Tevkifat Uygulamasında Sınır
Kapsama giren her bir işlemin bedeli o yıl için geçerli fatura düzenleme sınırını aşmadığı takdirde hesaplanan KDV tevkifata tabi tutulmayacaktır.
Bilindiği üzere 2007 yılı için fatura düzenleme sınırı KDV dahil 560,00 YTL olduğundan 2007 yılı sonuna kadar KDV dahil 560,00 YTL’yi geçmeyen işlemler için KDV tevkifatı uygulanmayacaktır. Ancak, KDV tevkifatından kaçınmak amacıyla işleme ait bedeller parçalara ayrılamayacak, aynı işleme ait bedellerin toplamı üzerinden KDV tevkifatı yapılacaktır.
e- Faturanın Tanzimi
KDV tevkifatı kapsamına giren hizmetleri ifa eden mükellefler faturayı aşağıdaki şekilde düzenleyeceklerdir
Örneğin: KDV tevkifatına tabi olan 10.000,00 YTL’lik bir işte tevkifat oranı 1/3 olsun. Fatura şu şekilde düzenlenir.
İşlem Bedeli 10.000,00
Hesaplanan KDV + 1.800,00
Toplam 11.800,00
Tevkif Edilen KDV (1.800,00/3) (-) 600,00
Tahsil Edilecek Toplam Tutar 11.200,00
Bu şekilde düzenlenecek olan fatura satıcı açısından, işlem üzerinden tevkifat uygulandığını tevsik eden bir belge mahiyetini de taşımaktadır.
f- KDV Beyanı
 Mükellefler tevkifat uygulanan işlem bedelinin tamamını ilgili dönem katma değer vergisi beyannamesinin 14. satırına dahil edeceklerdir. “KDV Oranı” sütununa işleme ait KDV oranı, “Tevkifat Oranı” sütununa KDV tevkifat oranı, “Hesaplanan KDV” sütununa ise işlem bedeline ait KDV’den tevkif edilen KDV’nin tenzilinden sonra geriye kalan miktar yazılacaktır. Yukarıdaki örneğe göre 1.800,00 – 600, = 1.200,00 YTL Yazılacaktır. Çünkü 1.800,00 YTL olan KDV’nin 2/3’ü tahsil edilecektir.
g- İade
Tevkifata tabi hizmetleri ifa eden mükellefler iade talep etmeleri halinde hizmetin yapıldığı dönem KDV beyannamesinin Tablo 9 bölümünü doldurmaları gerekmektedir. “Teslim ve Hizmet Bedeli” sütununa işlem bedelini, “İadeye Konu Olan KDV” sütununa ise “sorumlular yani alıcılar tarafından kendilerinden tevkif edilen KDV’yi yazacaklardır. Dolayısıyla iadesi istenilecek KDV hiçbir surette tevkif edilen vergiden fazla olamayacaktır.
91 Seri No’lu KDV genel tebliğine göre, yukarıda belirtilen tevkifat kapsamına alınan işlemlerle ilgili olarak doğan katma değer vergisinin nakden veya mahsuben iadesi miktarına bakılmaksızın sadece banka teminat mektubu veya inceleme raporu karşılığında yerine getirilmekte, teminat mektupları da vergi inceleme raporlarının düzenlenmesinden sonra çözülmekteydi. 95 Seri No’lu KDV genel tebliği ile yapılan değişikliğe göre, tevkifat uygulamasından doğan KDV alacaklarının “kendi vergi borçlarına” mahsubunu isteyen mükelleflerin 1.000,00 YTL’yi (Bin YTL dahil) aşmayan mahsup talepleri, ilgili belgelerin (tevkifat uygulanan işleme ait faturaların aslına uygunluğunu belirten bir şerh taşıyan örnekleri veya bu faturaların dökümünü ihtiva eden bir liste ile yüklenilen vergilerin listesinin dilekçeye eklenmesi gerekmektedir) tamamlanmış olması şartıyla, inceleme raporu ve teminat aranılmaksızın yerine getirilecektir.
95 Seri No’lu KDV genel tebliği ile sadece yapım işlerinden doğan mahsuben iade talepleri, banka teminat mektubu ve inceleme raporu yanında yeminli mali müşavir tasdik raporu ile de yerine getirilmektedir. Ancak, yeminli mali müşavir tasdik raporu ile mahsuben iade, 86 Seri No’lu KDV genel tebliğinin (B/3) numaralı bölümünde belirtilen vergi ve SSK prim borçları için geçerlidir. Mükellefin kendi vergi borçları için mahsup talep etmiş olması halinde teminat ve inceleme raporu yanında YMM tasdik raporu aranmayacaktır.

9- ÖZELLİK ARZEDEN BAZI DURUMLAR:
a- Lisans Ücreti Olarak Yapılan Ödemeler
Yurt dışındaki yabancı firmalara ödenen lisans ücretleri, yurt dışından sağlanan hizmet karşılığı olduğundan, KDV’ye tabi olacaktır. Bu işleme ait KDV sorumlu sıfatıyla Türkiye’de yerleşik gerçek veya tüzel kişiler tarafından beyan edilecektir.
b- Kendi Adına Kitap Yayınlayanlara ve Okulların Yıllıklarına Verilen
Reklamlarda Sorumluluk Uygulaması
Özellikle Lise ve Üniversitelerde, mezuniyet dönemlerinde yapılan yıllıkların maliyetlerinin aşağı çekilebilmesi için çeşitli kişi, kuruluş ve bankalardan reklam alınarak yayınlanmakta, yine kendi adına şiir, hikaye, roman v.b. kitap yayınlayanlar için de benzer durum sözkonusu olmaktadır. 30 Seri No’lu KDV Genel Tebliği’nin F/2 bölümünde yapılan açıklamalara göre KDV, reklamı alanların gerçek usulde KDV mükellefi olmamaları halinde, reklamı verenler tarafından sorumlu sıfatıyla beyan edilecektir.

Hakkımızda

2007 Yılında kurulmuş ve bu tarihten itibaren ilgili mevzuat çerçevesinde muhasebe ve mali müşavirlik mesleği ile ilgili hizmetleri müşteri portföyüne sunmayı hedef edinmiştir.

Hizmetlerimiz

Gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, mali müşavirlik işleri yapmak.

İletişim

A:Gümüşpınar Mah. Sakızağacı Cad. Nergis Evleri Sitesi No:12/4 D.2 Soğanlık. Kartal-İstanbul

T:+90 216 441 20 40

F:+90 216 441 21 70

E:info[at]selcukozturk.net