Selçuk Öztürk Rotating Header Image

Ana sayfa > Sosyal güvenlik > Doğum borçlanmasında son durum

Doğum borçlanmasında son durum

5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41.maddesinde; kanuna göre (5510 sayılı Sosyal Güvenlik ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu) sigortalı sayılanlara bazı şartları taşımaları halinde geriye dönük olarak sigortasız geçen sürelerini borçlanabilmeleri imkanı tanınmıştır. Anılan maddede bahsi geçen bir husus da; kanunun 4.maddesinin birinci fıkrasında (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadınları kapsamaktadır.

Sigortalıların borçlanabileceği sürelerin açık olarak sayıldığı 41.maddenin (a) bendinde, sigortalı sayılan kadınların borçlanma şartı “(Değişik: 17/4/2008-5754/67 md.) Kanunları gereği verilen ücretsiz doğum ya da analık izni süreleri ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalı kadının, iki defaya mahsus olmak üzere doğum tarihinden sonra iki yıllık süreyi geçmemek kaydıyla hizmet akdine istinaden işyerinde çalışmaması ve çocuğunun yaşaması şartıyla talepte bulunulan süreleri,” olarak belirtilmiştir.

İlgili madde;

Sigortalıların borçlanabileceği süreler

Madde 41Bu kanuna göre sigortalı sayılanların;”

olarak başlar ve devam eder. Aslında kanun özü itibariyle buradan da yorumlanabileceği üzere öncelikle ilk olarak sigortalı sayılma olgusunu ön planda tutmaktadır.

ile ilgili belirsizlik ve olayın yargıya taşınması kanunun uygulamasında daha da karışık bir hal almasına neden olmuştur. Kanun maddesi, bayan sigortalılara; doğum yapmadan önce sigortası olsun yada olmasın borçlanma yapılabileceği, böylelikle bayanlarda emeklilik şartlarının dört yıl geriye taşınabileceği, neticesinde erken emeklilik hakkı sağlandığı yönünde yorumlanmıştır.

Kanun özü açısından; zaten çalışmakta olan bayan sigortalıların doğum ve çocuğun bakımı nedeni ile işinden ayrılmış olmaları durumunda borçlanmalarına imkan tanımaktadır. Çocuğun yaşama şartını düşünecek olursak kanun koyucunun burada çocuğun bakımı konusunu ön plana çıkardığını görebiliriz.

Sgk tüm bu tereddütleri gidermek ve kanunun doğru olarak uygulanmasına imkan tanımak açısından 16 eylül 2010 tarihinde 2010/106 sayılı genelgeyi yayınlamıştır.

Buna göre doğum borçlanmasından yararlanabilmenin genel şartları şu şekildedir:

  • Kadın sigortalının doğumdan önce kanunun 4.maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalı sayılmaları, (Buna göre sonradan sigortalı olanlar sigortalı olmadan önceki tarihlerde yapmış oldukları doğum için borçlanma yapamayacaklar)
  • Yalnızca iki doğum için borçlanma yapılabilecek.
  • Çocuğun yaşıyor olması şartı. (Çocuğun  yapılacak süre içinde vefatı halinde, çocuğun vefat tarihi iki yıllık dönem içerisinde ise vefat tarihine kadar süre borçlanabiliyor)
  • İlk doğumunu yaptıktan sonra ikinci doğumunu iki yıllık süre dolmadan yapan sigortalılar ilk borçlanmayı ikinci çocuğun doğum tarihine kadar  olan süre kadar yapabilecekler. (Burada yayınlanan genelgede uygulama açısından net olmayan durum sözkonusu. Sigortalının ikiden fazla doğum yapması halinde hangi doğumlar için borçlanabileceği konusu net değildir. Sigortalı ikinci doğumunu iki yıllık süre zarfında yapabilir, fakat üçüncü defa doğum yaptığı ve ikinci doğum üzerinden iki yıl geçtiği durumlarda ikinci ve üçüncü doğumları için borçlanma yapmak isteyebilir.)
  • 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenler ile hak sahipleri 5510 sayılı Kanunun 41 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi hükmü gereğince borçlanma yapabilecektir. Ancak, 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam edenlerin, 5510 sayılı Kanunun geçici 1 inci maddesi uyarınca Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında 506 sayılı Kanuna göre tescil edilmiş ve kısa ya da uzun vadeli sigorta kolları yönünden adına prim ödenmiş olması halinde kendileri veya hak sahipleri Kanunun 41 inci maddesinin ilgili bentleri kapsamında borçlanma yapabileceklerdir.
  • 2010/106 nolu genelge ile daha önceden belirlenen sigortalının işini bıraktıktan sonraki 300 günde gerçekleşmesi şartı kaldırılmıştır.

Sonuç itibari ile yapılan düzenleme; doğumdan önce sigortalılık şartı aradığından dolayı, emeklilik yaş şartında geriye gitmeye, yani emeklilik yaşını düşürmeye olanak tanımamaktadır. Yalnızca sigortalının doğum ve çocuğun bakımı süresince işsiz kaldığı sürelerde kaybettiği günleri telafi etmesine yardımcı olmaktadır.

İlgili SGK genelgesine (2010/106) buradan ulaşabilirsiniz.

Facebook Twitter Linkedin Google Plus
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
http://www.selcukozturk.net | info@selcukozturk.net
Mali denetim, müşavirlik, danışmanlık hizmetleri...