Selçuk Öztürk Rotating Header Image

Ana sayfa > Sosyal güvenlik > Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranlarının işveren hissesinden 5 puanlık indirim

Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranlarının işveren hissesinden 5 puanlık indirim

13.11.2008 tarih ve 2008/93 Sayılı SSK Genelgesi yayınlanarak; 5510 Sayılı Kanun’un 81. maddesinin (ı) fıkrasında yer alan, malulluk yaşlılık ve ölüm (MYÖ) sigortaları prim oranlarının işveren hissesinin 5 puanlık kısmının Hazinece karşılanması hakkında uygulama esasları örnekler ile açıklanmıştır.

Genelgede açıklanan konular özetle aşağıdaki gibidir.

1. Kapsama Giren İş Yerleri

– Özel sektör iş yerleri (uzun vadeli sigorta kollarına tabi ücretli çalıştıranlar)

– Özel nitelikteki bina inşaatı ile ilgili iş yerleri

– İhale konusu iş yerleri

2. Kapsama Girmeyen Sigortalılar

– Sosyal Güvenlik Destekleme Primi Ödenmesine tabi sigortalılar,

– Yurt dışında çalışan sigortalılar,

– İsteğe bağlı sigortalılar,

– Yalnızca kısa vadeli sigorta kollarına tabi çalışan aşağıda sayılanlar,

Aday çırak öğrenci,
Harp malulleri,
3713 ve 2330 Sayılı Kanunlara göre vazife malulleri,
Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinin tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan tutuklular,
Türkiye İş Kurumunca düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler,

İşverenlerin 5 puanlık indirimi kapsamına girmezler.

3. 5 Puanlık İndirimden Yararlanma Şartları

– MYÖ sigorta primlerinin işveren hissesinin 5 puanlık kısmının Hazinece karşılanabilmesi için, işverenlerin muaccel

Sigorta primi,
İşsizlik sigortası primi,
İdari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı

borçlarının bulunmaması gerekmektedir.

– Uygulama, işverenin Türkiye genelindeki tüm iş yerleri bazında değil, sigorta prim indiriminde yararlanılacak iş yeri bazında yapılacaktır.

– Yukarıda sayılan borçları bulunmayan özel nitelikteki iş yeri iş verenlerinin, söz konusu indirimden yararlanabilmeleri için aylık prim ve hizmet belgelerini 5510 Sayılı Kanun türünü seçmek suretiyle yasal süresi içinde Kuruma göndermeleri gerekmektedir.

– Yukarıda belirtilen borçları bulnan işverenler, bu borçlarının tamamını ödemeleri halinde, indirimden yasal verilme süresi sona ermemiş ilk aylık prim ve hizmet belgesinden başlanılarak yararlanabilecekleridir.

– İş yerinin devir, miras yolu ile intikali, nevi değişikliği, birleşme, adres değişikliği gibi durumlarda iş verenlerin sigorta prim indiriminden yararlanabilmeleri için , söz konusu değişiklik tarihlerinden önceki ve sonraki dönemlere ilişkin muaccel borçlarının bulunmaması gerekmektedir.

– Borçları,

– 5458 Sayılı Kanun ya da 5510 Sayılı Kanun’un Geçici 24 veya 25. maddelerine göre yapılandırılmış olanlar,

– 6183 Sayılı AATUHK’nun 48.maddesine göre tecil ve taksitlendirilmiş olanlar,

– Taksitlendirme kapsamına girmeyen muaccel başka borcu bulunmayan

mükellefler, aylık prim ve hizmet belgelerini, 5510 Sayılı Kanun türünü seçmek suretiyle göndererek indirimden yararlanabilirler.

– Bu nedenle, kurumca bu işverenlerin yalnızca yapılandırma veya tecil ve taksitlendirme kapsamına girmeyen dönemlere ilişkin muaccel borçlarının olup olmadığına bakılacaktır.

– Borçları yeniden yapılandırılan veya tecil ve taksitlendirilenlerden ödeme planlarına uymayanların anlaşmaları bozulması gerektiği halde bozulmamış olanların ödeme planları en geç 20.11.2008 tarihine kadar bozulacaktır. Sosyal Güvenlik İl/ Merkez Müdür Yardımcıları tarafından düzenli kontrol edilecektir.

– 1,00 YTL. ve üzerinde borç bulunduğu takdirde 5510 Sayılı Kanun türü seçilememektedir. İşverenlerin, bahse konu borçlarını gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte iş yerinin bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik İl/ Merkez Müdürlüğüne ödemeleri gerekmektedir.

– 0.99 YTL. veya altındaki borçlar sorgulama sırasında dikkate alınmamaktadır.

– Borcu bulunmayan ve aylık prim ve hizmet belgesini kanuni süresinde veren işverenlerin, sehven 5510 Sayılı Kanun türünü seçmeden belge göndermeleri halinde de 5 puanlık indirimden yararlanmaları mümkündür. Ancak bu belge iptal nitelikte olmak üzere 5510 Sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle asıl nitelikte yeni belge düzenlenerek Sosyal Güvenlik İl/ Merkez Müdürlüğüne kağıt ortamında verilmesi gerekmektedir.

– Yasal süresi dışında, kuruma verilmiş olan ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerininden dolayı, borcun bulunup bulunmadığuna bakılmaksızın, indirimden yararlanılması mümkün olmayacaktır.

– Tahkkuk eden tüm sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmelidir.

– 5510 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle tahakkuk etmiş sigorta primlerinin yasal süresi içinde ödenmesine rağmen, işsizlik sigortası primlerinin ödenmemesi veya eksik ödenmesi halinde ise, ilgili ay için sözkonusu indirimden yararlanılabilecek, buna karşın ödenmemiş veya eksik ödenmiş işsizlik sigortası primleri gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte ödenmediği sürece takip eden aylarda beş puanlık prim indiriminden yararlanılması mümkün olamayacaktır.

4. Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortaları Primlerinin, İşveren Hissesi Hazinece Karşılanacak Beş Puanlık Kısmının Hesaplanması

5510 sayılı Kanun’un Prim oranları ve Devlet katkısı başlıklı 81 inci maddesinin birinci fıkrasının;

(a) bendinde, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranının, sigortalının prime esas kazancının % 20’si olduğu, bunun % 9’unun sigortalı hissesi, % 11’inin işveren hissesi olduğu,

(b) bendinde ise, Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar için uygulanacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranının, (a) bendinde belirtilen % 20 oranına; 60 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1 puan, 90 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 1,5 puan, 180 fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde 3 puan, eklenmesi suretiyle belirleneceği, bu şekilde bulunan oran ile (a) bendinde belirtilen % 20 oranı arasındaki farka ait primin tamamının işveren tarafından ödeneceği,

öngörülmüştür.

Buna göre, 5510 sayılı Kanun’un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışan sigortalılar ve 5. maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen harp malulleri ile 3713 ve 2330 sayılı Kanunlara göre vazife malullüğü aylığı alanlardan kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tabi olanlar için esas alınacak malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranları;

– Fiili hizmet zammının uygulanmadığı işlerde; % 9 sigortalı hissesi, % 11 işveren hissesi,

– 60 gün fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde; % 9 sigortalı hissesi, % 12 işveren hissesi,

– 90 gün fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde; % 9 sigortalı hissesi, % 12,5 işveren hissesi,

– 180 gün fiilî hizmet gün sayısı eklenecek işlerde; % 9 sigortalı hissesi, % 14 işveren hissesi,

olacaktır.

Bu bağlamda, muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmayan işverenlerin, kapsama giren sigortalılarına ilişkin aylık prim ve hizmet belgelerini 5510 sayılı Kanun türünü seçerek yasal süresi içinde Kuruma göndermeleri halinde, malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinden yukarıda belirtilen işveren hisselerinin beş puanlık kısmı, ilgili ayda tahakkuk etmiş sigorta primlerinin işveren hissesinin Hazinece karşılanmayan kısmı ile sigortalı hissesinin tamamının yasal süresi içinde ödenmesi kaydıyla, Hazinece karşılanacaktır.

Örnek 1- Muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmayan ve kısa vadeli sigorta kolları prim oranı (1) olan (D) Anonim Şirketinin, kapsama giren sigortalılarına ilişkin 1 nolu belge türü ve 5510 sayılı Kanun türü seçilmek suretiyle düzenlemiş olduğu 2008/Ekim ayına ilişkin aylık prim ve hizmet belgesinde kayıtlı sigortalılarına ait prime esas kazanç tutarı toplamının 5.000,00 YTL olduğu varsayıldığında, tahakkuk eden primler,

Sigorta kolları S.P.E.K. Prim oranı / % Prim tutarı / YTL

KVSK Primi : 5.000,00 1,00 50,00

MYO Primi : 5.000,00 20,00 1.000,00

GSS Primi : 5.000,00 12,50 625,00

olacak olup, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin toplamı olan 1000.- YTL’nin dağılımı aşağıdaki gibidir.

5.000,00 X 5 % = 250,00 YTL’si işveren hissesine ait Hazinece karşılanacak olan tutar,

5.000,00 X 6 % = 300,00 YTL’si işveren hissesine ait işverence ödenecek olan tutar,

5.000,00 X 9 % = 450,00 YTL’si sigortalı hissesine ait işverence ödenecek tutar,

olacaktır.

Bu durumda, işveren tarafından ödenmesi gereken, 50,00 YTL (KVSK Primi) + 750,00 YTL [(300,00 YTL + 450,00 YTL) MYO Primi] + 625,00 YTL (GSS Primi) = 1.425,00 YTL’nin yasal ödeme süresinin son günü olan 30/11/2008 tarihinin Pazar gününe rastlaması nedeniyle ilk iş günü olan 1/12/2008 Pazartesi gününe kadar ödenmesi halinde, 250,00 YTL tutarındaki malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası primleri Hazinece karşılanacaktır.

Buna karşın, işveren tarafından ödenmesi gereken 1.425,00 YTL tutarındaki sigorta primleri, 1/12/2008 tarihine kadar ödenmediği veya eksik ödendiği takdirde, 1.425,00 YTL + 250,00 YTL = 1.675,00 YTL’nin tamamı gecikme cezası ve gecikme zammı ile birlikte işverenden tahsil edilecektir.

5. Bazı Durumlarda Aylık Prim ve Hizmet Belgelerinin Kuruma Verilmelerinin Yasal Süreleri

Aylık Prim ve Hizmet Belgeleri ;

Toplu iş sözleşmelerine göre geriye yönelik ücret farkı ödemelerinde toplu iş sözleşmelerinin imzalandığı tarihi

Toplu iş sözleşmesi kapsamı dışındaki sigortalılara geriye dönük ödenmesine kadar verilen ücret farklarına ilişkin ek nitelikteki aylık prim ve hizmet belgelerinin, alınan karar tarihini,

Maliye Bakanlığının vizesine tabi ücretlerde vize işleminin gerçekleştiğine ilişkin yazının tarihini,

İstirahatli olan ücretliye, (1 aydan fazla) toplu iş sözleşmesine dayanarak, ayrıca ücret ödenmesi halinde, istirahat süresinin sona erdiği tarihi,

İş mahkemesi veya özel hakem kararı ile 10 iş günü içinde işine dönen ücretliye alınan karar gereğince verilen ücretler için kesinleşen mahkeme kararının sigortalıya tebliğ edildiği tarihi izleyen onuncu iş gününü,

İdare mahkemesi kararlarına göre görevine iade edilen ücretliye, ödenen ücretler için, mahkeme kararının idareye tebliğ tarihini,

657 Sayılı Devlet Memurları Kanununa göre ücretlilere enflasyon farkı veya başka bir ad altında geriye yönelik olarak yapılan ödemelerde ödemenin yapıldığı tarihi,

Toplu iş sözleşmesi, kamu idaresi veya yargı mercilerince verilen karalara istinaden hizmet akdinin mevcut olmadığı veya askıda olduğu bir tarihte ödenen ücret dışındaki ödemelere ilişkin ek aylık prim hizmet belgeleri yukarıda belirtilen mercilerin kararlarının kesinleşme tarihini, (ücret dışındaki bu ödemeler hizmet akdinin devam ettiği en son ayın kazancına dahil edilecektir.)

Takip eden ay veya dönemin, iş yerinin özel nitelikte olması halinde 23’üne , resmi nitelikte olması halinde ise 7’sine kadar Kuruma e-sigorta kanalı veya kağıt ortamında verilmesi halinde yasal süresi içinde verilmiş kabul edilecektir.

Ancak bu tür ödemeler 2008/Ekim ve sonraki dönemlere ilişkin ise 5510 Sayılı Kanun türü seçilerek 5 puan indiriminden yararlanılabilecektir.

Bu uygulamada asıl olarak verilen belgede 5510 Sayılı Kanun seçilmemişse buna ilişkin ek olarak verilen bildirgeler içinde 5510 Sayılı Kanun seçilmeden verilecektir.

6. Afet Nedeniyle Ertelenen Borçlar

Afet nedeniyle ertelenen prim borçları da, 5510 Sayılı Kanun seçilmek ve erteleme süresi içinde ödenmek suretiyle 5 puanlık indirimden yararlandırılacaktır.

7. KDV İade Alacağına Mahsuben Ödenen Borçlar

Prim borcunun süresinde KDV İade alacağından mahsup suretiyle ödenmesi halinde de indirimden yararlanılacaktır.

Ancak, KDV alacağının borcun tamamını karşılamaması halinde mahsuben ve nakden süresinde ödenmeyen kısım nedeniyle, işverenin 5 puanlık indirimden yararlanması mümkün olmamaktadır.

8. Diğer Teşvik Kanunlarından Yararlananlar

Diğer teşvik kanunlarına istinaden indirimlerden yararlanan işverenlerin, aynı dönem için mükerrer olarak 5510 Sayılı Kanundan yararlanmaları mümkün değildir.

Ancak diğer teşvik kanunları kapsamına girmeyip 5510 Sayılı Kanun’un 81 (ı) maddesine girenler için diğer şartların da sağlanması suretiyle 5510 Sayılı Kanun seçilerek indirimden yararlanılabilir.

Örnek- Muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmayan (E) gerçek kişisinin, 18-29 yaşları arasında yeni işe aldığı dört sigortalısından dolayı 4447 Sayılı Kanun’un Geçici 7. maddesi hükmünden, iki sigortalısının özürlü olması nedeniyle 4857 Sayılı Kanun’un 30. maddesi hükmünden yararlanılabilecek durumda olduğu ve sözkonusu işyerinde herhangi bir teşvik kanunu kapsamına girmeyen altı sigortalının daha çalışmış olduğu varsayıldığında, bahse konu işveren yasal süresi içinde verilmek kaydıyla, aylık prim ve hizmet belgesini aşağıda belirtilen seçeneklerden herhangi birini tercih etmek suretiyle düzenleyebileceklerdir.

Sigortalıların tamamı için 5510 Sayılı Kanun türünü,

Özürlü sigortalılar için 4857, diğer sigortalılar için 5510 Sayılı Kanun türünü,

Yeni işe alınan 18-29 yaş arası sigortalılar için 4447, özürlü sigortalılar için 4857, kalan altı sigortalı için 5510 Sayılı Kanun türünü,

Yeni işe alınan 18-29 yaş arası sigortalılar için 4447, özürlü sigortalılar ile kalan altı sigortalı için 5510 Sayılı Kanun türünü,

seçebilecektir.

9. Alt İşvereni Bulunan İşyerleri

Asıl işveren 5510 Sayılı Kanun yükümlülüklerinden dolayı alt iş veren ile birlikte sorumludur. Buna göre alt işverenlerin (aracıların) kuruma olan borçlarından alt işveren ile birlikte, asıl işveren de sorumlu tutulmaktadır.

Dolayısıyla, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin işveren hissesinin beş puanlık kısmının Hazinece karşılanabilmesi için her bir işyeri bazında muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerektiğinden, asıl işverenin sözkonusu indirimden yararlanmak amacıyla aylık prim ve hizmet belgesini 5510 Sayılı Kanun türünü seçerek Kuruma gönderebilmesi için, gerek kendisinden gerekse kendisinden iş alan alt işverenlerden kaynaklanan muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekmektedir.

Buna karşın, alt işverenler, yalnızca kendi çalıştırmış oldukları sigortalılara ilişkin borçlardan sorumlu tutulabileceğinden, asıl işverenin veya diğer bir alt işverenin Kuruma muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu bulunmasına rağmen, kendi alt işverenliğinden kaynaklanan muaccel borçlarının bulunmaması halinde sözkonusu indirimden yararlanabilecektir.

Genelgede konu ile ilgili örnek yer almaktadır.

10. Muvazalı İşlemlerin Önlenmesi

– Muaccel sigorta prim ve ceza borçları bulunan işverenlerin, 5510 Sayılı Kanunun 81. maddesi (ı) fıkrasından yararlanmak amacı ile mevcut iş yerlerini kapatarak değişik bir ad ve ünvan ile faaliyete geçtiklerinin anlaşılması halinde bu iş yerleri 5 puanlık indirimden yararlandırılmayacaklardır.

– Yine işçilerin, muaccel borcu bulunmayan alt işverenler üzerinden 5 puanlık prim indiriminden yararlanmak amacıyla bildirildiklerinin anlaşılması halinde de bu nitelikteki asıl ve alt işverenler indirimden yararlandırılmayacaklardır.

– Muvazaalı olarak yararlanılan ve hazinece karşılanan primler gecikme cezası ve zammı ile birlikte işveren ve alt işverenlerden tahsil edilecektir.

– Bilgisayar programlarınca borç sorgulanmasında, bir önceki aya ilişkin borçlar sorgulanmadığından bir önceki ay borçlarını ödemeyenlerin, vade tarihi dolmadan yeni ay için elektronik ortamda 5510 Sayılı Kanun türü açılsa dahi bunu seçmemeleri gerekmektedir.

11. İşverenlerce Yapılan Ödemeler On-Line Tahsilat Yetkisi Verilen Bankalara Yapılmalıdır

Bu tür ödemeler ile sonradan yaşanabilecek sorunlar önlenmiş olacaktır.

12. Hazinece Karşılanan Sigorta Primleri, Gelir ve Kurumlar Vergisi Uygulamalarında Gider veya Maliyet Unsuru Olarak Dikkate Alınamayacaktır

13. Tecil ve Taksitlendirilen Borçların Şartlarına Uyulmaması

Yeniden yapılandırılan veya tecil ve taksitlendirilen borçları bulunan işverenlerin bu anlaşma şartlarına uymamaları ve bozulması halinde yapılacak işlemler, çıkarılacak olan ayrı bir genelge ile açıklanacaktır.

Facebook Twitter Linkedin Google Plus
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir
http://www.selcukozturk.net | info@selcukozturk.net
Mali denetim, müşavirlik, danışmanlık hizmetleri...